ထိုင္းဥပေဒအရ ေသဒဏ္ကို ဘယ္လို က်င့္သုံးသလဲ

ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ဥပေဒကသတ္မွတ္ထားတဲ့ အျမင့္ဆုံးျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူေတြကို ေသဒဏ္ခ်မွတ္ ေလ့ရွိပါတယ္။ေသဒဏ္ခ်မွတ္ခံရတဲ့ အျမင့္ဆုံးျပစ္မႈေတြထဲမွာ ဘုရင္မင္းျမတ္အားလုပ္ႀကံျခင္း သို႔မဟုတ္ လုပ္ႀကံရန္ႀကံစည္ျခင္း၊ ႏိုင္ငံေတာ္ပုန္ကန္မႈ၊ ႏိုင္ငံေတာ္၏ရန္သူႏွင့္သြားေရာက္ပူးေပါင္းမႈ၊ ႏိုင္ငံေတာ္၏ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္အားသူလွ်ိဳလုပ္သူ၊ လူသတ္မႈ၊ အၾကမ္းဖက္မႈ၊ ႏိုင္ငံ့ဝန္ထမ္းျဖစ္ၿပီး ရာထူးအလႊဲသုံးစားျပဳကာ ျပည္သူတို႔အား ႏွိပ္စက္မႈ၊

ဥစၥာပစၥည္းမ်ားအားသိမ္းယူမႈ၊ အေဆာက္အဦ မ်ားအား မီးရႈိ႕မႈ၊ သူတပါးအား အသက္ဆုံးရႈံးမႈျဖစ္ေစသည့္ မုဒိမ္းက်င့္မႈ၊ အသက္ ၁၅ ႏွစ္မျပည့္ ေသးသည့္ ကေလးမ်ားအား ျပန္ေပးဆြဲမႈ၊ သူတပါးအားအသက္ဆုံးရႈံးမႈျဖစ္ေစသည့္ လုယက္မႈ၊ မူးယစ္ေဆးဝါးမ်ား အားေရာင္းခ်ရန္အတြက္ ထုတ္လုပ္ျခင္း၊ တင္သြင္းျခင္း၊ တင္ပို႔ျခင္းႏွင့္ ေရာင္းခ်ရန္အလို႔ငွါ လက္ဝယ္သိမ္းဆည္းထားမႈ အစရွိတဲ့ အျပစ္ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။

အဆိုပါျပစ္မႈေတြရဲ႕ အေလးအနက္ေပၚမူတည္ၿပီး ႀကီးေလးေသာျပစ္မႈက်ဴးလြန္က သက္ဆိုင္ရာ ခ႐ိုင္တရား႐ုံးက ေသဒဏ္ခ်မွတ္လိုက္ပါတယ္။ ခ႐ိုင္တရား႐ုံးက ေသဒဏ္ခ်မွတ္ၿပီး တဲ့အခါ တရားခံဟာ ဗဟိုတရား႐ုံးခ်ဳပ္ကို ဆက္လက္အယူခံခြင့္ရွိၿပီး သူ႔ကိုအတြက္ အယူခံဝင္ ေပးမယ့္ေဆြမ်ိဳး၊ အဖြဲ႕အစည္းေတြမရွိပါက ခ႐ိုင္တရားေရးဌာနက အယူခံတင္ေပးရပါတယ္။

ဗဟိုတရား႐ုံးခ်ဳပ္က အမႈတြဲကိုျပန္လည္စစ္ေဆးၿပီး မူလေသဒဏ္ကိုပဲ ျပန္လည္အတည္ျပဳ ဆုံးျဖတ္လိုက္ၿပီဆိုပါက ေနာက္ဆုံးဆင့္အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံ့ဥေသွ်ာင္ထိုင္း ဘုရင္မင္းျမတ္ထံ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေလွ်ာက္ထားႏိုင္ပါတယ္။အဆိုပါ လႊတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ကို ရက္ေပါင္း ၆၀ အတြင္း ေလွ်ာက္ထားရမွာျဖစ္ၿပီး (၁) ႀကိမ္တည္းသာ ေလွ်ာက္ထားခြင့္ရွိပါတယ္။

အဆိုပါလႊတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ကို ဘုရင္မင္းျမတ္ထံ တိုက္႐ိုက္ေလွ်ာက္ထားရမွာမဟုတ္ဘဲ တရားေရးဝန္ႀကီးဌာနကေနတဆင့္သာ ေလွ်ာက္ထားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။တရားေရးဝန္ႀကီးက အသနားခံစာကို စစ္ေဆးၿပီး ဘုရင့္ထံ လႊတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေလွ်ာက္လႊာတင္သြင္းေပးတဲ့ ေန႔ရက္ကစ ရက္ေပါင္း ၆၀ အတြင္း တရားခံကို ကြပ္မ်က္လို႔ မရေသးပါဘူး။

ဘုရင္မင္းျမတ္က သနားေတာ္မူၿပီး ေသဒဏ္မွလႊတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ျပဳလိုက္တယ္ဆိုရင္ ျပစ္ဒဏ္ရဲ႕ သုံးပုံတစ္ပုံ (တစ္သက္တစ္ကြၽန္း) ဒါမွမဟုတ္ ျပစ္ဒဏ္ရဲ႕ ႏွစ္ပုံတစ္ပုံ (ေထာင္ဒဏ္ အႏွစ္ ၅၀ ) ထိ ေလွ်ာ့ခ်ေပးျခင္းခံရပါမယ္။တရားခံဟာ အကယ္၍ လႊတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္လည္း မေတာင္းဆို၊ ေတာင္းဆိုေသာ္လည္း ဘုရင္ႀကီးက ခြင့္မလႊတ္ပါက ဗဟိုတရား႐ုံးမွ ေသဒဏ္ခ်မွတ္လိုက္တဲ့ ေန႔ရက္ကစၿပီး ရက္ေပါင္း ၆၀ ျပည့္တဲ့ခါ ကြပ္မ်က္ျခင္းခံရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဗဟိုတရား႐ုံးက ေသဒဏ္ခ်မွတ္ၿပီးေနာက္ အမႈျဖစ္ပြါးရာ ခ႐ိုင္တရား႐ုံးက အဆိုပါ တရားခံရဲ႕ အမႈၿပီးျပတ္ေၾကာင္း စာထုတ္ရပါမယ္၊ အဆိုပါစာကို တရားခံအား ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားတဲ့ အက်ဥ္းေထာင္ ေထာင္မႉးႀကီးဆီ ပို႔ေဆာင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အက်ဥ္းေထာင္ကလည္းခ်ဳပ္ေႏွာင္ျခင္း ၿပီးဆုံးေၾကာင္း စာထုတ္ရပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ တရားခံကို ခ်က္ခ်င္း ကြပ္မ်က္လို႔မရဘဲ ရက္ေပါင္း ၆၀ အတြင္း လႊတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္မတင္ဘူးဆိုမွ ကြပ္မ်က္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ (တရားခံကို အမ်ားအားျဖင့္ ဘန္ခြမ္အက်ဥ္းေထာင္မွာပဲ ကြပ္မ်က္ေလ့ရွိပါတယ္)

တရားခံကို ကြပ္မ်က္ဖို႔အတြက္ အထူးေကာ္မတီတရပ္ဖြဲ႕စည္းၿပီးၿပီး အဲဒီထဲမွာ ေထာင္မႉးႀကီး၊ အက်ဥ္းသားဆရာဝန္၊ ဘန္ခြမ္ခ႐ိုင္ဝန္ စတဲ့အႀကီးအကဲေတြ ပါဝင္ပါတယ္။အဆိုပါေကာ္မတီမွ ကြပ္မ်က္မယ့္ေနရာအေနအထား၊ ပစၥည္းကရိယာ၊ ကြပ္မ်က္ခံရသူ မွားယြင္းမႈမရွိေအာင္ ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္ အမႈတြဲ၊ နဂိုအမႈတြဲမွ လက္ေဗြရာနဲ႔ ကြပ္မ်က္ခံရသူ လက္ေဗြတူညီမႈရွိမရွိေတြပါ ထပ္မံစစ္ေဆးရပါမယ္။

တရားခံကို အဆုံးစီရင္ရာမွာ ေရွးဘုရင္မ်ားေခတ္က ေခါင္းျဖတ္သတ္ျခင္း၊ တိရစာၦန္မ်ားနဲ႔ ကိုက္သတ္ေစျခင္း၊ ဆီပူအိုးနဲ႔ေလာင္းခ်ျခင္း၊ ဓာတ္ဆီဆြတ္ထားတဲ့အဝတ္နဲ႔ ကိုယ္မွာပတ္ၿပီး မီးရႈိ႕ျခင္း အစရွိေသာနည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ကြပ္မ်က္ေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေသနတ္နဲ႔ပစ္သတ္ျခင္း၊ ေဆးထိုးသတ္ျခင္းေတြအျဖစ္ ေျပာင္းလဲခဲ့ပါတယ္။ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ေသနတ္ပစ္ၿပီးကြပ္မ်က္တဲ့ စနစ္ကို ၂၀၀၃ ခုႏွစ္အထိ က်င့္သုံးခဲ့ၿပီး အဲဒီကစ ေဆးထိုးၿပီးကြပ္မ်က္တဲ့စနစ္ ေျပာင္းလဲခဲ့ပါတယ္။

ေဆးထိုးကြပ္မ်က္စနစ္ က်င့္သုံးအၿပီး ၉ ႏွစ္အတြင္း ေနာက္ဆုံးအႀကိမ္ ကြပ္မ်က္ခံရသူက ေတာ့ ထိုင္းေတာင္ပိုင္း တရန္းခ႐ိုင္က အသက္ ၁၉ ႏွစ္အ႐ြယ္ ႏိုင္းမိတ့္ လုန္က်စ္ဆိုသူ လူ႐ြယ္တဦးျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ အလယ္တန္း ေက်ာင္းသားေလး တေယာက္ကို ဓားနဲ႔ ၂၅ ခ်က္ထိုး သတ္ၿပီး တယ္လီဖုုန္း လုယူသြားတဲ့အမႈ ထင္ရွားတာေၾကာင့္ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၁၈ ရက္ေန႔က ကြပ္မ်က္ျခင္း ခံခဲ့ရတာပါ။

တရားခံေတြကို မကြပ္မ်က္မီ မိသားစုမ်ားအား ေနာက္ဆုံးအႀကိမ္ဆက္သြယ္စကားေျပာခြင့္၊ ေသတမ္းစာေရး သားခြင့္ျပဳပါတယ္။အဲဒီေနာက္ ဗုဒၶဘာသာျဖစ္ပါက သံဃာေတာ္ပင့္ဖိတ္ၿပီး သရဏဂုံတင္ေပးကာ အျခား ဘာသာဝင္မ်ားျဖစ္ပါက သက္ဆိုင္ရာသာသနာထုံးစံအတိုင္း ဆုေတာင္းျခင္းမ်ားျပဳလုပ္ပါတယ္၊ အဲဒီေနာက္ အက်ဥ္းဦးစီးဌာန တာဝန္ရွိသူမွ ျပန္တမ္းကိုဖတ္ပါတယ္။

တရားခံမ်ားအားကြပ္မ်က္ျခင္းကို ညေန ၆ နာရီမွာ ျပဳလုပ္ေလ့ရွိပါတယ္။ေဆးထိုးကြပ္မ်က္ျခင္းမွာ ပထမဆင့္ အိပ္ေဆးေပးျခင္း၊ ဒုတိယဆင့္ အေၾကာေျဖေဆးေပးျခင္း၊ တတိယဆင့္ အဆိပ္ပါေသာႏွလုံးေသြးေၾကာရပ္ေစတဲ့ ေဆးေပးျခင္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ပါးကြက္အာဏာသား ၃ ဦးရွိၿပီး တဦးလွ်င္ ေဆးတမ်ိဳးစီကိုင္ရပါတယ္။ အဆိုပါေဆးေတြ ဟာ ဘယ္သူက ဘာေဆးကိုင္တယ္ဆိုတာ မသိရပါဘူး (ဒီလုပ္လုပ္တာဟာ ပါးကြက္သားေတြ အေနနဲ႔ မိမိလက္ခ်က္ေၾကာင့္ တပါးသူေသဆုံးရတယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ခံစားခ်က္မ်ိဳး မရရွိေအာင္လို႔ လုပ္ရတာလို႔ ဆိုပါတယ္)

ပထမဆုံးကြပ္မ်က္မယ့္သူကို ေျခလက္ေတြမလႈပ္ႏိုင္ေအာင္ (႐ုန္းကန္ျခင္းမရွိေအာင္) ႀကိဳးနဲ႔ ခုတင္ကို ေႏွာင္တည္းထားပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ဂလူးဂို႔စ္သြင္းတဲ့ပုံနဲ႔ ေဆးကိုသြင္းထည့္တာပါ။

ကြပ္မ်က္ျခင္းၿပီးဆုံးပါက အမွန္တကယ္ေသဆုံးျခင္းရွိမရွိ အက်ဥ္းေထာင္ဆရာဝန္က လာေရာက္စစ္ေဆးၿပီး ၁၂ နာရီ ထိန္းသိမ္းၿပီးမွ အသုဘအခမ္းအနားလုပ္ဖို႔ သက္ဆိုင္ရာေဆြမ်ိဳးကို အေလာင္းအပ္ႏွံပါတယ္။ အေလာင္းလာယူမယ့္ ေဆြမ်ိဳးမရွိက အက်ဥ္းဦးစီးဌာနကဘဲ မီးသၿဂိဳဟ္ေပးလိုက္ပါတယ္။

မွတ္ခ်က္ – ေသဒဏ္ခ်မွတ္ခံရသူဟာ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ေအာက္ဆိုရင္ေတာ့ တသက္တကြၽန္း သို႔မဟုတ္ ေထာင္ဒဏ္ ႏွစ္ ၅၀ ထိ ေလ်ာ့ေပးပါတယ္။ေသဒဏ္ခ်မွတ္ခံရသူဟာ ကိုယ္ဝန္ရွိပါက မီးဖြားၿပီး သူမရင္ေသြး အသက္ ၃ ႏွစ္ျပည့္မွ ကြပ္မ်က္ရပါမယ္။ေသဒဏ္ခ်မွတ္ခံရသူဟာ စိတ္မႏွံ႔သူ/စိတ္ေဝဒနာရပါက ေဝဒနာကုသၿပီးမွ ကြပ္မ်က္ရ ပါမယ္။

ထိုင္းအက်ဥ္းဦးစီးဌာနဝက္ပ္ဆိုက္တြင္ ေဖာ္ျပေသာ စာရင္းဇယားေတြအရ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္တြင္း ေအာက္ေျခတရား႐ုံးမွ ေသဒဏ္ခ်မွတ္ခံထားရသူ စုစုေပါင္း ၅၅၉ ဦး (က်ား ၄၇၀ + မ ၈၉) ရွိပါတယ္။

အဲဒီထဲမွာ ဒုတိယတရား႐ုံးခ်ဳပ္သို႔ အယူခံတင္ထားသူ ၂၆၆ ဦးရွိၿပီး အျမင့္ဆုံး ဗဟို တရား႐ုံးခ်ဳပ္သို႔ အယူခံတင္ထားသူ ၃၅ ဦးရွိကာ တရား႐ုံးခ်ဳပ္မွ အၿပီးသတ္ ေသဒဏ္စီရင္ခ်က္ ခ်လိုက္သူ ၂၅၈ ဦးရွိပါတယ္။ (အဆိုပါ ၂၅၈ ဦးမွာ ဘုရင္ထံ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေတာင္းထားသူေတြေရာ/ မေတာင္းရေသးသူေတြပါ ပါဝင္ပါတယ္။ အခုလို တရားခံမ်ားအား ကြပ္မ်က္ျခင္းကို ကမာၻ႔ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားက ႀကီးစြာေသာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈလို႔ သတ္မွတ္ၿပီး ေသဒဏ္႐ုတ္သိမ္းခဲ့ၾကပါတယ္။

ဝီကီပီးဒီးယားေဖာ္ျပခ်က္အရ ကမာၻမွာ ေသဒဏ္ေပးၿပီးကြပ္မ်က္တဲ့ စနစ္က်င့္သုံးေနတဲ့ ႏိုင္ငံေပါင္း ၅၈ ႏိုင္ငံသာ က်န္ရွိပါတယ္။ထိုင္းႏိုင္ငံမွာလည္း ေသဒဏ္ေပးၿပီး ကြပ္မ်က္တဲ့စနစ္႐ုပ္သိမ္းဖို႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အဖြဲ႕ေတြက တစိုက္မတ္မတ္ ေတာင္းဆိုလ်က္ရွိပါတယ္။

ကိုးကား – ဝီကီပီးဒီးယား ၊ ilaw.or.th / AMARIN TVHD သတင္း/ ထိုင္းႏိုင္ငံအက်ဥ္းဦးစီးဌာနဝက္ဘ္ဆိုက္

[ ယခုသတင္းကို မိတ္ဖက္မီဒီယာ DVB TV News ၏ တရားဝင္ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ]